KIẾN THỨC, THỰC HÀNH DINH DƯỠNG CỦA NGƯỜI CHĂM SÓC TRẺ VÀ ĐA DẠNG THỰC PHẨM TRONG KHẨU PHẦN ĂN CỦA TRẺ 3–5 TUỔI Ở KHU VỰC MIỀN NÚI TỈNH NGHỆ AN NĂM 2025

Đinh Thị Thanh Phượng1, Tuấn Thị Mai Phương 1, Trần Thành Đô1, Nguyễn Ngọc Quang Lâm1, Hà Huy Tuệ1, Nguyễn Quang Dũng2,
1 Viện Dinh dưỡng
2 Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá kiến thức, thực hành dinh dưỡng của người chăm sóc trẻ và đa dạng thực phẩm trong khẩu phần ăn của trẻ 3-5 tuổi ở khu vực miền núi tỉnh Nghệ An.

Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang tiến hành tại 2 xã miền núi tỉnh Nghệ An, trên 250 người trực tiếp chăm sóc trẻ. Số liệu thu thập qua phỏng vấn bộ câu hỏi và đánh giá khẩu phần 24 giờ của trẻ.

Kết quả: Tỷ lệ người chăm sóc đạt kiến thức và thực hành mức khá và tốt lần lượt là 55,6% và 64,4%, trong đó người trực tiếp chăm sóc trẻ là mẹ có thực hành tốt hơn so với ông bà hoặc bố (p=0,033). Điểm đa dạng thực phẩm (DDS) tại nhà ở mức thấp (3,84 điểm) nhưng nhờ bữa ăn bán trú, điểm DDS 24 giờ của trẻ đạt mức đa dạng (6,56 điểm). Trẻ có người chăm sóc đạt kiến thức, thực hành khá và tốt có điểm DDS tại nhà cao hơn đáng kể so với nhóm còn lại (p=0,002 và p=0,011).

Kết luận: Phần lớn người chăm sóc trẻ tại địa bàn nghiên cứu có kiến thức và thực hành dinh dưỡng ở mức khá và tốt. Khẩu phần ăn của trẻ đạt ngưỡng đa dạng thực phẩm nhờ kết hợp với bữa ăn học đường. Khuyến nghị duy trì bữa ăn học đường và đẩy mạnh truyền thông tận dụng thực phẩm địa phương để cải thiện bữa ăn tại nhà.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Chew NHH, Wong JE, Poh BK, Mohd Saat NZ. Dietary patterns among preschool children and its associated factors: a narrative review. Mal J Med Health Sci. 2024;20(4):362–74. doi:10.47836/mjmhs20.4.44.
2. Viện Dinh dưỡng. Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2016.
3. Đỗ Thị Phương Hà. Nghiên cứu về khẩu phần ăn, dinh dưỡng và hành vi tiêu dùng ở khu vực nông thôn, ngoại thành và thành thị Việt Nam. Báo cáo khoa học cấp cơ sở Viện Dinh dưỡng. 2018.
4. Sirasa F, Mitchell L, Azhar A, Chandrasekara A, Harris N. A 6-week healthy eating intervention with family engagement improves food knowledge and preferences but not dietary diversity among urban preschool children in Sri Lanka. Public Health Nutr. 2021 Apr 30;24(13):4328–38. doi:10.1017/S1368980021001877.
5. Nguyễn Thị Minh Chính, Ninh Thị Nhung, Lê Thị Vệ, và cs. Đặc điểm khẩu phần trẻ em từ 36 đến dưới 60 tháng tuổi tại 2 xã huyện Vũ Thư, Tỉnh Thái Bình. Tạp chí Y học Việt Nam. 2018;462(1):6–10.
6. Nguyễn Thị Hiền, Lê Thảo Vi. Khẩu phần ăn của trẻ 3-5 tuổi và kiến thức về dinh dưỡng của bà mẹ tại xã Mỹ Khánh huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ năm 2017. Tạp chí Dinh dưỡng và Thực phẩm. 29/3/2019;15(1):31–8.
7. Tuấn Thị Mai Phương, Huỳnh Nam Phương, Vũ Văn Tán, Đinh Thị Thanh Phượng, Hà Huy Tuệ và cs. Khẩu phần của trẻ 3-5 tuổi và kiến thức - thực hành dinh dưỡng của người nuôi dưỡng trẻ tại 2 xã huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang. Tạp chí Dinh dưỡng và Thực phẩm. 14/11/2024;20(6):69–77.
8. FAO. Guidelines for assessing nutrition-related Knowledge, Attitudes and Practices. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations; 2014.
9. Kennedy G, Ballard T, Dop MC. Guidelines for measuring household and individual dietary diversity. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations; 2011.
10. Steyn NP, Nel JH, Nantel G, Kennedy G, Labadarios D. Food variety and dietary diversity scores in children: are they good indicators of dietary adequacy?. Public Health Nutr. 2006 Aug;9(5):644–650. doi:10.1079/PHN2005912.
11. Viện Dinh dưỡng. Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2017.
12. Bharathi AR. A study to assess the level of knowledge regarding protein energy malnutrition among mothers of under five children at selected area of Guduvancherry. Adv Practice Nurs. 2021;6(9):220. [Internet]. www.hilarispublisher.com. [cited 2026 July 25]. Available from: https://www.hilarispublisher.com/open-access/a-study-to-assess-the-level-of-knowledge-regarding-protein-energy-malnutrition-among-mothers-of-under-five-children-at-selected-ar-75199.html
13. Bidira K, Tamiru D, Belachew T. Effect of community-based nutritional education on dietary diversity and consumption of animal-source foods among rural preschool-aged children in the Ilu Abba Bor zone of southwest Ethiopia: Quasi-experimental study. Matern Child Nutr. 2022 Jul 27;18(4):e13394. doi:10.1111/mcn.13394.
14. Yabanci N. The effects of mother’s nutritional knowledge on attitudes and behaviors of children about nutrition. Procedia Soc Behav Sci. 2014 Feb;116:4477–81. doi:10.1016/j.sbspro.2014.01.970.